Learning Teams uitgelegd
Zorg is en blijft mensenwerk en is nooit zonder risico’s. In de praktijk gaat soms iets mis of niet goed, zoals een onverwacht ernstige gebeurtenis (incident/calamiteit). Of zie je een trend rondom een thema (bv: agressie, vallen, medicatie). Als zorgorganisatie wil je graag leren van deze gebeurtenissen of thema’s. Wanneer je wil reflecteren en leren in een groep op een gebeurtenis of thema, is Learning Teams een goede methodiek. Learning Teams gebruikt de professionals uit de dagelijkse praktijk als startpunt. Ook belangrijk zijn de omstandigheden die zich hierin voordoen om het herstel van betrokkenen en het lerend vermogen te bevorderen. Hierbij is aandacht voor alle betrokkenen: van patiënt/cliënt, familie tot de zorgprofessionals en leidinggevenden. Op deze pagina leer je alles over de methodiek Learning Teams.
Wat is Learning Teams?
Learning Teams is een praktische methode om gezamenlijk met een groep betrokkenen op casuïstiek beelden uit te wisselen. Dit kan zijn bij een gebeurtenis waarbij iets niet goed is gegaan (onderzoek naar complicatie, reeks incidenten of een mogelijke calamiteit). Of op een casus/proces waarbij het goed (genoeg) is gegaan en waar betrokkenen graag samen op willen reflecteren. Samen geven we kleur aan de casuïstiek waardoor je een integraal beeld krijgt. En daaruit komen leerpunten: wat blijven we doen? En wat verdient ontwikkeling? Hiermee ga je experimenteren.
Waarom is Learning Teams juist nu relevant?
Door Learning Teams toe te passen, realiseer je dat er meer informatie, kennis en inzichten uit het zorgteam en de zorgprofessionals wordt gehaald. Je wisselt beelden met elkaar uit om samen tot een integraal beeld te komen. Daarmee maken we samen de zorg voor iedereen veiliger: patiënt/cliënt en familie, zorgprofessionals en voor de organisatie als geheel.
Ook helpt Learning Teams in het faciliteren van psychologische veiligheid. Doordat deelnemers leren reflectieve vragen te stellen aan zichzelf en aan collega’s. Ze ervaren dat er onvoorwaardelijk naar hun verhaal en perspectieven geluisterd wordt. Je bouwt hiermee aan het reflectievermogen en daarmee het lerend vermogen van de teams in je organisatie. En dat draagt bij aan behoud van medewerkers.

Wanneer zet je Learning Teams in?
We ontvangen vaak vragen van klanten zoals: "Wanneer kan ik Learning Teams toepassen?", "Welke casus is geschikt?" en "Met welk doel kan ik deelnemers uitnodigen?". Er is helaas geen eenduidig antwoord op deze vragen. Toch kunnen we enkele richtlijnen geven. Je kiest voor Learning Teams boven een traditioneel calamiteitenonderzoek als het van meerwaarde is dat betrokkenen met elkaar in gesprek gaan. Om elkaars perspectieven te horen en samen naar oplossingsrichtingen te zoeken.
Voorbeelden:
- Het delen van het volledige plaatje bij een casus waar veel zorgprofessionals een stukje in het proces hebben opgepakt: “Ik wist niet dat dit ook gebeurde, of dat dit speelde.”
- Het erkennen van emoties die met de gebeurtenis of situatie te maken hebben (zoals schuld, frustratie, verdriet, boosheid, etc.).
- Het activeren van oplossingsrichtingen bij de betrokkenen zelf.
Praktijkvoorbeelden Learning Teams
Ben jij benieuwd hoe Learning Teams eruitziet in de praktijk? Lees dan verder. Aan de hand van twee praktijkvoorbeelden binnen de zorg geven we inzicht in wanneer en waarom Learning Teams een waardevol en krachtig middel is. We laten zien hoe het instrument het lerend vermogen in de zorg ontwikkelt en herstel bevordert bij onverwachte ernstige gebeurtenissen.
De zeven fasen van Learning Teams
Op hoofdlijnen onderscheidt Learning Teams zeven fasen waarmee je een Learning Teams kunt voorbereiden, vormgeven en faciliteren. Vervolgens ga je met de resultaten experimenteren, communiceren en borgen.
Fase 1
Bepaal doel en scope van een Learning Team
Voorafgaand aan de sessies, stel je het doel vast. Op welke gebeurtenis of op welk thema wil je middels Learning Teams – waarom - gaan leren? Ook wel: met welke redenen en met welke verwachting nodig je deelnemers uit?
Fase 2
Sessie 1: Doel is delen van perspectieven op de casus
Samen met de groep wordt een integraal beeld gemaakt rondom de gebeurtenis of het thema (één sessie).
Fase 3
Verwerkingstijd voor betrokkenen
Elke betrokkene heeft tijd om te reflecteren op de eerste sessie. Idealiter is er minimaal 1 dag en maximaal twee weken tussen de 1ste en 2de sessie.
Fase 4
Sessie 2: Doel is bepalen van de rode draad en analyse op leerpunten
De groep onderzoekt de kernpunten in de casus. En stelt met elkaar vast wat ze willen leren. Dit is tweeledig: wat hou je vast en wat verdient verandering (dit kan in 1 of meerdere sessies)?

Fase 5
Definiëren en bouwen van vangnetten
De groep bedenkt micro-acties en experimenten die bijdragen aan verbetering.
Fase 6
Bepalen van criteria voor succes
Betrokkenen volgen de acties die bepalend zijn voor het succes.
Fase 7
Communiceren van het verhaal
Betrokkenen delen het succes met anderen die in vergelijkbare situaties kunnen belanden.
Wat levert Learning Teams op?
Kortom, je zet de methodiek Learning Teams in als je groepsleren wil stimuleren. Hiervoor gebruik je de zeven fasen van Learning Teams. De groep leert via de methodiek Learning Teams:
- Het verhaal hoe ieder individu de gebeurtenis zag;
- Het complete, integrale verhaal;
- De complexiteit in het verhaal; hoe zaken met elkaar samenhangen en elkaar beïnvloeden;
- Het verhaal van de normale variabiliteit en de koppeling tussen activiteiten;
- Wat maakt dat het proces loopt zoals het loopt. En wat daarin wel en niet werkt;
- Begrip te krijgen van de mensen, processen en de systemen.

Masterclass Calamiteitenonderzoek: Van gebeurtenis naar lering
Wil je een verdieping op dit onderwerp? Volg dan de onze 'Masterclass Calamiteitenonderzoek: Van gebeurtenis naar lering'. Tijdens deze Masterclass verzorgen diverse senior experts, met ruime ervaring op het gebied van calamiteitenonderzoek en Learning Teams, workshops om jou waardevolle inzichten en tools te bieden. En ontvang je praktische handvatten. Meer weten?
Meer weten over dit onderwerp? Bel ons!

